|
Nội dung chương trình
Kinh nghiệm phát triển ở Đông và Đông Nam Á và ý nghĩa đối với Việt Nam
Chương trình các nhà lãnh đạo Việt Nam trong phát triển được bắt đầu với các chiến lược phát triển dài hạn. Nội dung của phần đầu tiên này là xem xét quỹ đạo tăng trưởng của các nước Đông và Đông Nam Á, từ đó xác định những đặc tính then chốt của các nước công nghiệp hóa thành công nhất trong khu vực này. Đây là cơ sở để định hình một khuôn khổ phân tích cho việc xác định các ưu tiên phát triển và ra quyết định chiến lược, theo sát thực tiễn của nền kinh tế Việt Nam. Dựa vào khuôn khổ này, các cán bộ tham dự sẽ thảo luận chiến lược tăng trưởng hiện nay của Việt Nam, xem xét mức độ gắn kết của các chiến lược hiện nay với các mục tiêu phát triển đất nước dài hạn.
Phần thảo luận này được dựa vào các phân tích chính sách gần đây của Chương trình Việt Nam ở Harvard và Trường Fulbright, trong đó có bài nghiên cứu
Lựa chọn thành công, một phân tích về chiến lược phát triển dài hạn của Việt Nam so sánh với các quốc gia khác trong khu vực. Các giảng viên sẽ tiếp tục cập nhật những phân tích mới nhất vào bài viết này và cùng thảo luận với các cán bộ tham dự.
Chính sách cơ sở hạ tầng và năng lượng hợp lý về mặt kinh tế và phù hợp cho một nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh chóng
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy các nước không đề ra được chiến lược phát triển cơ sở hạ tầng hợp lý về mặt kinh tế thường gặp khó khăn trong việc duy trì tăng trưởng trong dài hạn. Chính sách cơ sở hạ tầng cũng thường gắn kết chặt chẽ với phát triển đô thị. Phần thảo luận này xem xét nhu cầu cơ sở hạ tầng của Việt Nam từ góc độ kinh tế, cân nhắc những ưu tiên đầu tư và các mô hình tài trợ. Vấn đề thảo luận chính ở phần này là cách thức phối hợp tốt nhất giữa cơ quan nhà nước ở các cấp khác nhau trong hoạch định, thực hiện và quản lý các dự án cơ sở hạ tầng khả thi về mặt kinh tế.
Trong số các lĩnh vực cơ sở hạ tầng, chính sách năng lượng đóng vai trò then chốt đối với việc nâng cao mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam khi biết rằng việc cung cấp điện có giá cả hợp lý, ổn định là rất quan trọng cho việc duy trì tăng trưởng kinh tế. Trên cơ sở so sánh với kinh nghiệm quốc tế, chương trình sẽ phân tích cụ thể hiện trạng sử dụng và chiến lược năng lượng hiện nay của Việt Nam. Thông qua phân tích những xu hướng quan trọng nhất trên thị trường năng lượng toàn cầu và cách tiếp cận của các nước đang phát triển để đạt được nhu cầu năng lượng của mình, phần thảo luận này có mục tiêu xác định những khía cạnh then chốt làm cơ sở cho các chiến lược năng lượng dài hạn của nhà nước.
Trong phần thảo luận tình huống thực tiễn về điện năng tiếp theo, các cán bộ tham dự sẽ nhìn lại hiện trạng cơ cấu nguồn điện của Việt Nam, các nội dung quan trọng về chiến lược điện của Việt Nam trong thập niên vừa qua và qui hoạch dài hạn tổng thể về năng lượng quốc gia. Sử dụng nghiên cứu tình huống này làm thông tin cơ sở, cùng với khung phân tích đã được định hình ở phần trước, những thách thức của việc cung cấp điện ổn định với chi phí hợp lý ở Việt Nam sẽ được phân tích. Bằng cách so sánh các công nghệ phát điện khác nhau và cân nhắc việc định giá và sức cầu, cán bộ tham dự sẽ có dịp thấy rõ những khó khăn mà Tổng Công ty Điện lực Việt Nam (EVN) đang gặp phải và các hướng khắc phục. Các phân tích và thảo luận còn được so sánh với Công ty Điện lực Thái Lan EGAT, một công ty lớn hơn, tăng trưởng chậm hơn nhưng được đánh giá cao và quản lý tốt. Tình huống này cũng đề cập đến những khó khăn trong việc đảm bảo nguồn cung ứng năng lượng ổn định với giá cả hợp lý trước sự biến động mạnh về giá năng lượng toàn cầu.
Phát triển đô thị: Tiếp nhiên liệu cho cỗ máy tăng trưởng của nền kinh tế quốc gia
Phần thứ ba này được bắt đầu từ hiện trạng tăng trưởng dân số và tập trung hoạt động kinh tế xung quanh các thành phố lớn ở Việt Nam. Mục đích là thiết lập cơ sở cho phần thảo luận tiếp theo về những thách thức trong vấn đề cơ sở hạ tầng đô thị trước sự bùng nổ tăng trưởng này và sự cần thiết phải có những thay đổi trong ưu tiên của quốc gia và địa phương để duy trì vai trò đầu tàu tăng trưởng chính của các đô thị lớn trong nền kinh tế quốc gia.
Thành phố Hồ Chí Minh được sử dụng làm tình huống nghiên cứu thực tiễn để thảo luận các vấn đề cụ thể liên quan đến qui hoạch sử dụng đất đô thị, nhà ở và phát triển giao thông. Việc phát triển đô thị theo đúng hướng là một vấn đề quan trọng và khó khăn cho tất cả nền kinh tế đang phát triển nhanh chóng. Những vấn đề phát triển đô thị của TPHCM đòi hỏi phải chú trọng đặc biệt vào những khó khăn mà thành phố gặp phải như: lượng dân số lớn chưa được ghi nhận đầy đủ; sự phụ thuộc mang tính đặc thù quá nhiều vào xe máy trong giao thông; giá nhà đất quá cao; cơ sở thuế không đầy đủ; đường sá chật hẹp so với lưu lượng; và những dự án phát triển có khả năng làm tăng ngập úng. Xét theo tỷ trọng lớn của TPHCM và các tỉnh lân cận trong tổng thể nền kinh tế, cần phải có một phân tích và đề xuất giải pháp tốt hơn đối với các vấn đề này để Việt Nam chuyển đổi thành công trong một hoặc hai thập niên tới.
Các vấn đề kinh tế vĩ mô hiện tại: Triển vọng cho tăng trưởng bền vững
Do nền kinh tế Việt Nam đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng nhất kể từ giữa thập niên 1980, buổi cuối của chương trình đuợc dành để xem xét những nhân tố chính góp phần gây nên sự bất ổn kinh tế vĩ mô hiện nay. Các nguyên nhân gốc rễ của những khó khăn trong ba lĩnh vực tiền tệ vĩ mô như lạm phát giá cả, thâm hụt ngân sách tạo ra áp lực mất giá tiền đồng so với đô-la Mỹ và khả năng mất thanh khoản và đổ vỡ của ngân hàng thương mại. Quan trọng hơn là các vấn đề vĩ mô ngắn hạn này sẽ được gắn kết với mô thức phát triển và những yếu kém về cơ cấu của nền kinh tế nội địa, như đã chỉ ra trong các buổi trước.
Mô-đun này được kết thúc bằng việc xây dựng một danh mục các hành động chính sách cần thiết phải thực hiện để khôi phục lại sự ổn định về vĩ mô. Phần thảo luận sẽ nhấn mạnh tới tầm quan trọng của việc thiết kế và thực thi một chương trình bình ổn toàn diện do chính phủ chỉ đạo, chắc về mặt kỹ thuật và khả thi về mặt chính trị.
| 
